دولت های مستقل رسانه ای طنین اوازهای نوین

رضا ضیایی

شنبه, 1 عقرب 1389
بخش دوم 
دربخش دوم لازم است دست اوردهای این روند فرهنگی را پی گیریم . دست اورد های این خیزش رسانه ای انچه که تا هنوز دیده و مشاهده می گردد بیش از تصور، ماندگار ترین رخداد است که دراین چند سال اخیر به بار نشسته و دیگرگونی های را به سامان رسانده است، بیداری جمعی، تمایل به تفکر و بلاخره شکستاندن ابهت سیاسی و فرهنگی استبداد و به لرزه در اوردن کنگره های اقتدار سنتی و ارتجاعی، به محکمه کشاندن ستمکاران و تبعیض گران  و دادخواهی و حق طلبی محرومان از اثار فرخنده و سازنده این روند فکری و رسانه ای می باشد . بگونه ی که اینک مردم دنیا با افغانستان متفاوت از انچه که طالبان و حلقات مافیایی تعریف  و به تصویر کشیده بودند، روبرو است.  افغانستانی که در ان تبعیض و انحصار، کشت و قاچاق مواد مخدر، اعمال تروریستی و انتحار جای نخواهد داشت و این اعمال، جزء اعمال شنیع و ضد انسانی تلقی می گردد. در افغانستان دیروز  و طالبانی مردمش به جرم ،خون و رنگ متفاوت، زبان و مذهب با خشن ترین اعمال چون: تبعیض، تبعید و کوچ اجباری زندان و کشتار های دسته جمعی رو برو بودند. اما در افغانستان نوین که با روشنگری متفکران و دیگر اندیشان عدالت خواه بنا و تعریف می گردد، اگاهی و خردورزی عدالت و هم پذیری، مشارکت و مسولیت پذیری، نهادینه شدن نهاد های مدنی، ارزشگذاری به حقوق شهروندی از معرفه  و مولفه های بارز  ان خواهد بود. بهر حال اگاهی  نسبی سیاسی و توده ای مردم  ما با اینکه در صد بالای از انها سواد خواندن نداشته اند از ثمرات مبارک امواج بیدار کننده این پروسه می باشد  که پرچمدار و جلو دار ان رسانه های مورد بحث  ما می باشد. این رسانه های که با توان و هنرمندی جوانان سر زمین ما به روز می گردند، امروزه نبض حرکت اجتماعی و سیاسی مردم را بر دست دارد، بنأء رهبری و تسلط بر افکار گروهای بزرگ اجتماعی یکی از دست اوردهای دیگر انها  شمرده می شود. از یاد نبریم که این دولت و مدیریت گرچند فکری و فرهنگی می باشد اما بنا بر واقعیتهای موجود افغانستان حوزه نفوذ  و شعاع سیطره هر یک از این رسانه ها به مقیاس وسعت حضور مردم و قومی است که گردانند گان ان به همان قوم بستگی دارد.
خود باوری فرهنگی و تاریخی ملتها : یکی دیگر از دست اوردهای این خیزش و رستاخیز، خودباوری فرهنگی و فکری مردمان محروم جامعه ای است که تا دیروز به بهانه های مختلف تحقیر و توهین می شدند. اما اینک رسانه های جوان  که پر چم دار  روند روشنگری قرار گرفته اند هر کدم در حیطه نفوذ سخن و کلام خود تغییراتی را به انجام اورده اند. این گروه های متفاوت در گرایش ها و تعبیر ها ولی اما در طرح های کلان تر  از هر گرایش و طیفی که باشند، مستقیم و غیر مستقیم از مردمی به دفاع می پردازند که به ان شریحه نژادی تعلق دارند . این مسله بیانگر واقعیت زنده و ملموس کشوریست که دنیا به نام افغانستانش  می شناسند بطور نمونه با یک نگاه کوتا و گذرا به فهرست پیوند های رسانه ها و سایت های  انتر نتی در می یابیم که  گرداننده و یا مدیران ان از کدام قوم و تبار استند. از جانب دیگر معلوم می گردد که وحدت ملی و دولت ملی و مصالح علیای ملی و... تا چه اندازه در افغانستان حقیقت  و پایه دارد؟از باب نمونه به این ادرسها نگاه نمائید:
 http://www.tajikmedia.com / 
http://drfaryabi.blogspot.com / 
http://www.benawa.com/kandahar/adabyat_writers.php
http://hzarepayvand.blogfa.com/post-65.aspx
انفجار در کتمان خانه های تاریک : افغانستان کشور انفجار ها و تخریب ها است، انفجار دادن و تخریب پیکره های بودا و دیگر زیربناهای اجتماعی و فرهنگی از نمونه های بارز است که در افغانستان توسط حاکمان انفجاری و انتحاری به خاک یکسان گردیده اند.در نه سال اخیر اما اوج حضور جوانان از خود گذشته را می بینیم که با انفجار دادن خود هزاران انسان، کودکان و زنان و پیرمردان را بصورت کشتار های عمومی به کام اژدهای مرگ فرستاده و به قتل رسانده اند. اما در افغانستان انفجار از جنس دیگرش نیز به وقوع پیوسته است که می شود به انفجار روشنایی و امید تعبیر نمود این نوع از انفجار ها نه با باروت پاکستانی نه فرمان و پول عربی  نه تفکر توطئه بل با عنصر  و جوهر اگاهی مردم و اندیشه های عدالت خواهانه رخ داده است، هدف این انفجار ها  از یک جانب برج و باروی ستم و کتمان خانه های تاریک بوده است که در صدها سال حقایق و واقعیت های تاریخی و فرهنگی و هنری مردم را در انجا دفن نموده بودند. انفجار کتمان خانه های تاریک چه بسا راز های را بر ملا نمود که از ذهن توده های مردم  محو  و فراموش می شدند . از سوی دیگر هدف این انفجار ها به  تکان در اوردن مردم و افکار انها بوه است،این انفجار ها که در راستای روشن گری به وقوع  پیوسته اند بیشتر به واسطه رسانه های به انجام رسیده است که در این سا لهای اخیر مجال نشر و پخش یافته اند.نتیجه این انفجار ها ایجاد کا نونهای نوین فکری در جامعه و بیداری عمومی به لرزه افتادن قلب و مغز استبداد بوده است بگونه ی که هم اکنون  استبداد قبیله ای تعادل فکری خود را از دست داده است. روشن  می باشد که  این انفجار ها تنها به ویران کردن ستم و فساد بسنده نکرده و به برپا داشتن ساختار های نوین و دلخواه مردم نیز کمک خواهند نمود.
داد خواهی و به محکمه کشاندن استبداد:درسر زمینی که ما زیست می کنیم همیشه از ناحیه حاکمان بطور منظم و پیگرانه تلاش شده است تا ضمن  چپاول و غصب دارائی های ملی و شخصی شهروندان قتل و کشتار فردی و دسته جمعی مردم خصوص اگاهان و نخبگان انها، ارثی ساختن و خانوادگی نمودن دولت و حکومت، واقعیت های زنده و موثر اجتماعی و انسانی موجود در جامعه ما را نیز به انکار گرفته و تلاش نموده اند که تاریخ و افتخارات فکری و فرهنگی ما را برای همیشه در فراموش خانه تاریخ دفن نمایند.بدین سبب افغانستان همانگونه که قربانگاه ازادی خواهان و حق طلبان مظلوم بوده است، گورستان واقعیت های تاریخی نیز می باشد. به همین خاطر ملیت های یاد شده با راه اندازی رسانه های اطلاع رسانی به ابطال این فیصله پرداخته و هر ملیتی همانگونه که از حق شان است رایت هویتی و تاریخی شان را بر افراشته اند.صدای بودن وزنده بودن شان را هر چه پر طنین تر به صدا در اورده اند، حضورفعال وسازنده صد ها رسانه مستقل انترنتی که با جدیت تمام  به احیا و حفظ هویت ملی مردم شان تاکید دارند نشانه ای از تنفر انها از اعمال راسیستی تبعیض گران حاکم و اردوگاه استبدادی که ساخته اند می باشد و بدین سبب نظام استبدادی و انحصاری را به محکمه کشانده اند.
ازادی و خود گردانی رسانه ها : رسانه های که امروز در افغانستان و از طریق انترنت به روز می گردند، بدون اینکه از وزیر و وکیل دولت افغان اجازه بگیرند با  نیروی دانش، توان هنری، همت و علاقمندی وصف ناشدنی به کار و پیکار اگاهی دهنده شان ادامه داده و هر روز که می گذرد بر توان و اثرگذاری رسانه های مورد نظر افزوده می شود.این رسانه ها که با شور و شعف گردانندگان ومنطق دادخواهانه و عدالت گسترانه حمایت می گردند صحنه را برای  تاریخ سازان متقلب و توجیه گران حاکمیت خود کامه تنگ نموده است.گوئی زمان ان گذشته است که اداره نظارت بر مطبوعات، قلم افشاگران و یا اندیشه متفکران مردمگرا را بشکند و تحریف شان نمایند بنأ نمی توانند جلو اگاهی مردم و اراده مستقلانه انها را سد نمایند.
حمایت مردمی: گذشته از همه رسانه های که ما در باره انها  سخن می گویم به دلیل انکه بیانگر خواست و نیات دراز مدت وسر کوب شده مردمان خود بو ده اند  مورد اعتماد انها نیز قرار دارند وبدین گونه مدریت ورهبری فکری مردم را نیزبدست گرفته اند این رسانه ها و نهاد های گرداننده انها بسان دولت و حاکمیتهای توانمند فرهنگی وفکری عمل می نمایند ودر بخشهای وسیع از حوزه های انسانی حامی و طرفدار دارند-این رسانه ها توانسته اند که در جهت دهی وبسیج افکار ملی مردم نقش برازنده ای داشته باشند.بهر حال وبا در نظر داشتن انچه گفته امد ما دراین پژوهش کوتاه ومقدماتی تلاش نموده ایم تااز واقعیتهای حوزه  وعرصه ای سخن به میان بیاوریم که موفق ترین روند ورخداد معاصر در کشورما بحساب می اید. رسانه های انتر نیتی که هر روز بر تعداد وقدرت نفوذ انها افزوده می گردد ضمن اینکه به اطلاع رسانی دقیق وسریع می پردازند از اوضاع جهانی وداخلی تحلیل وبررسیهای نووبرای بیرون رفت از بحران کشنده وطن نیز طرحها معقول ومنطقی را تبلیغ می نمایند.از جمله همانگونه که یاد اور شدیم توان فکری ومنطقی این رسانه ها بوده است که هویت ملتها را احیا وریاکاری حکومت غیر ملی را به محکمه بکشانند ودست بازی گران تاریخی را باز ورسوای شان نمایند.این رسانه ها با جدیت خوا هان حل مسایل ملی هویت اقوام حقوق شهروندی انها و نهادینه سازی دموکراسی و ارزشهای ارجناک انسانی استند.این رسانه ها از واقعیتهای سخن به میان اورده اند که  تا هنوز اما بنا حق از جانب حکومت کتمان وبه طبعیت ازان وبه رسم خود سانسوری از سوی بعض فرهنگیان محافظه کارنیز انکار می شده است.
پرسش های دیگر : پی امد های حضور ورشد رسانه های یاد شده در افغانستان چه بوده و چه تاثیر و بازتاب در مناسبات ملی و مردمی این کشورایجاد کرده است؟ این پرسشها،پاسخهای متفاوت ومختلف می تواند داشته باشد اما انچه دراین میان مهم وقابل دقت می باشد انست که این رسانه ها،با شتاب وبعضا روشهای سنجشگرانه در حال گسترش وتحول افرینی است، تغییرات که با این ابزار نیرو مند به وجود می اید نه قابل کنترل است و نه هم قابل پیش بینی وانچه که روشن می باشد گوی عصر روشنگری در تاریک ترین گوشه ودخمه کره خاکی دارد پا می گیرد و صدای ان درحال طنین انداختن است واین اواز نوکه با توان اگاهی واطلاع رسانی به کوه های بلند ودشتهای وسیع سر زمین ما می پیچد می تواند تادور دستهای این جهان نیز پیام خود را برساند و بسراید 
سخن اخر اینکه : طبق اظهار نظر کارشناسان وپژوهشگران این حوزه هم اینک با لا تر از بیست هزاره وبلاگ، وبسایت از جانب وبلاگ نویسان افغانستانی به روز ودر صفحه مجازی انتر نت نشر می گردد، استاد یعقوب یسنا استاد دانشگا  پروان در مصاحبه خود با بی بی سی که در سال دو هزار  ونه میلادی انجام داده اند از بیست هزار وبلاگ افغانستانی خبر داده اند واینک که یک سال از ان زمان می گذرد بعید نیست که  تعداد دیگر از وبلاگهای فرهنگی وخبری به میدان امده باشند.از جانب دیگر در اخرین روز های که این یاداشتها را مرور  ومرتب می کنم دولت افغانستان نیز با بهانه مبارزه با مفاسد اخلاقی!! چندین کافه نت ومراکز سرویس دهی انترنتی را در کابل با خشونت وتحکم مسدود نموده است که به نظر ما دولت مستبد از تأثیر ونقش اگاهی دهنده انترنت ورسان های انترنتی  دارد با خبر می گردد.طبیعی بنظر می اید که  اگر بتوانند می خواهند این پنجره را به روی ازادی خوا هان  واندیشمندان  وجویندگان حقیقت ببندد. همچنین  بنا به اعلام تلویزیون  بیات روز یکشنبه  دوم عقرب  سال روان وزارت اطلاعات  وفرهنگ دولت افغان  طی اطلاعیه اعلام نمود که  مسولین سایتهای افغانی موظف استند تا سایت شانرا در وزارت اطلاعات ثبت نمایند.این اقدام می تواند نشانه از وحشت دولت افغان از اگاهی جمعی مردم باشد و اغاز نظارت و شروع سانسور انها در رسانه های انتر نتی . اما دولت افغان که منطق جز سانسور وخشونت در دست ندارد می تواند به این هدف برسد یا نه سخن دیگری است.