چگونه در افغانستان پیروز شویم

علی احمد جلالی

ما در آستانه ی ناکامی در افغانستان هستیم با گذشت هفت سال از آغاز عملیات بین المللی برای ایجاد صلح و ثبات در افغانستان ، افغانستان به نقطه ی وارونه شدن رسیده است. مشروعیت دولت افغانستان و در حقیقیت وجود آن به صورت گسترده ای تحت تاثیر نیروهای طالبان است طالبان که در نقاط خطرناک افغانستان سایه ای طولانی بر نقش دولت انداخته است قدرت خود را تا دروازه های کابل گسترش داده است و دولت ضعیف و فاسد افغان نمیتواند آنها را متوقف نماید.
بیشتر افغانها ، طالبان را جایگزین کارآمدی برای دولت حاضر نمیدانند ولی تمایلی نیز ندارند که به جای دولت خویش که نه از مردم حمایت میکند و نه میتواند خدمات رفاهی اولیه را برای آنها تامین کند؛ با طالبان روبه رو شوند باراک اوباما در طول مبارزات انتخاباتی روزهای اولیه ریاست جمهوری خود به این نکته اشاره میکرد که ما باید تلاش های خود برای پیروزی در افغانستان افزایش دهیم اما باید بداند که اقدامات نیمه تمام یا استفاده از میان برها برای زود انجام شدن کارها منجر به پیروزی نخواهد شد وی در صورتی موفق خواهد شد تمرکز خود را برای ساختن دولتی مشروع و با ثبات معطوف دارد که بتواند از کشور خود دفاع کند و اعتماد شهروندان را بدست آورد.
اخیرا اقدامات در داخل و خارج به دولت اوباما پیشنهاد کرده اند که سیاست های آمریکا در افغانستان باید بر مبارزه و جلوگیری از به قدرت رسیدن طالبان در کشور مبتنی شود.
این یک اشتباه خواهد بود اگر آمریکا و متحدانش به دنبال چنین سیاستی ساده باشند پیشرفت در افغانستان که شامل شکست دادن القائده و طالبان و دیگر گروههای افراطی میباشد؛ وابسته به ایجاد دولتی کارآمد در افغانستان میباشد ریشه کنی تروریسم و خشونت ها نمیتواند باعث ایجاد دولتی پایدار شود، بلکه دولتی کارآمد و پایدار میتواند باعث ریشه کنی تروریسم شود.
ایجاد دموکراسی قابل اجرا در افغانستان امری ضروری برای موفقیت آمریکا در آینده سیاسی این کشور میباشد این موفقیت نیاز به یک تعهد دراز مدت دارد. این پروسه ای پیچیده و پر هزینه میباشد این نکته درست است که دموکراسی افغانستان نمیتواند تبدیل به یک دموکراسی جفرسونی شود یا یک شبه تبدیل به یک کشور مطلوب در آسیا ی مرکزی شود.
افغانستان به طور واقع گرایانه میتواند تبدیل به یک کشور پایدار براساس اصولی دموکراسی شود.
اجرای چنین ایده ای نیاز به این دارد که در افغانستان ایالات متحده و دیگر متحدان و هم پیمانان دیدگاه مشترکی را برای ایجاد کشوری که تلاش میکنند آن را بوجود آورند؛ داشته باشد، این دیدگاه باید براساس ایجاد افغانستان با ثبات باشد که بتواند به مردم خود حکومت کند، رشد اقتصاد خویش را به صورت پایدار افزایش دهد و به طور مستقل از تمامیت ارضی خود دفاع کند
در طول هفت سال گذشته تلاش ها برای ایجاد ثبات و برقراری دموکراسی در افغانستان با شکست روبه رو شده است. نه تنها به خاطر اینکه این امر قابل اجرا نبوده است بلکه به خاطر تلاش های ضعیف ناهماهنگ برای حمایت از آن بوده است آقای "مایکل مولن" رئیس دفتر مشترک نیروها در طی سخنرانی خود در کنگره آمریکا در سال 2007 به صورت خیلی ساده ماهیت تلاش ها را چنین بیان کرد "در عراق ما آنچه را انجام میدهیم که باید انجام دهیم در افغانستان آنچه را که میتوانیم، انجام میدهیم."
انتظار میرود که دولت اوباما از آنچه که در مورد عراق گفته شده است حمایت کند به خاطر اینکه افغانستان دارای مشکلات زیادی است حتی با وجود دیدگاههای مشترک قادر نخواهیم بود که به تمام مشکلات افغانستان در یک زمان بپردازیم برای همین کارها باید اولویت بندی شود .
1-اول از همه کسانی که در افغانستان حضور دارند منظور آمریکا و نیروهای ائتلافی باید به مقابله با چالش های بزرگ امنیتی که کشور با آن مواجه است بپردازند بیشتر گفتگوها برای بهبود است افغانستان بر سه نظر استوار است:
1- افزایش نیروهای خارجی
2- اجازه دادن به قبیله های افغان برای دفاع از مناطقی که در آن زندگی میکنند.
3- برگزاری مذاکرات صلح با آن گروه از شبه نظامیان در طالبان که حاضر به آشتی هستند.
همه این سه ایده قابل انجام است فقط در صورتی که منافع مردم افغانستان در نظر گرفته شود افغان ها از افزایش نیروهای خارجی استقبال خواهند کرد، در صورتی که این نیروها امنیت آنها را ایجاد کنند و پیروزی بر طالبان بی معنی خواهد بود مگر اینکه این امر منجر به ایجاد دولتی شود که بتواند به طور کارآمد عمل کند قادر به برقراری امنیت کشور توسط خود شود از مردم دفاع کند و وسایل رفاهی اولیه را در اختیار مردم بگذارد؛ فقط در چنین جامعه ای و محیطی میتوان شانسی برای پیروزی دیگر عناصر استراتژی تلقی کرد که همانا تلاش برای حمایت از قبیله ها و گروههای محلی و دادن انگیزه به شبه نظامیان برای پیش برد.
مذاکرات صلح با آنها میباشد اگر نیروهای خارجی نتواند از جان مردم حفاظت کنند مردم آنها به دیده منفی مینگرند که باعث حملات و کشته شدن غیر نظامیان میشود و در مقابل آنها می ایستند
2-دوم اینکه بازیگران در صحنه افغانستان باید تلاش کنند تا کارآمدی دولت افغانستان را افزایش دهند یک دولت پیش از حد مرکزی در کابل و دولتی که قادر به اداره امور در مناطق اطراف میباشد. اکنون از نظر سیاسی مالی و اداری تقسیم شده است نه قادر به دفاع از مردم از ایجاد شغل و فراهم آوردن امکانات اولیه میباشد؛ قدرت باید به صورت هماهنگی بین دولت مرکزی و مناطق اطراف برقرار شود دولت کابل باید اقداماتی برای مبارزه با طالبان ایجاد زیر ساخت های اساسی و اطلاع موسسات فاسد ملی انجام دهد در همین حال دولت های منطقه ای و ولایتی و سازمان های مردمی باید تلاش هایی برای به پیش بردن رشد اقتصادی مناطق محلی و فراهم آوردن نیاز های اولیه مردم به کار گیرند و همچنین به حل اختلافات بپردازند چنین همکاری باعث ایجاد دوستی بین دولت افغانستان و مردم میشود و به همین باعث ایجاد مشروعیت بخشیدن دوباره به دولت میشود.
3-سوم اینکه جامعه بین الملل باید کمک کند تا دولت کابل و مناطق و ولایت دیگر افغانستان بهبود یابد. آنها باید تلاش کنند تا کمکی به افغانستان میشود کاملا هماهنگ شود و به صورت کارآمد و واضح و روشنی تخصیص داده شود.
بیشتر کمک هایی که به افغانستان میشود برای بهبود وضعیت اقتصادی است. اغلب اوقات این کمک ها بدون در نظر گیری اینکه چگونه میتواند برای توسعه ی پروژه های مردمی مورد استفاده قرار گیرد اهدا میشود. بیشتر از دو سوم کمک از طریق دولت کابل عبور میکند و در طی این روند قسمت اعظم آن توسط شرکت ها و پیمان کاران و حقوق ها وسودهای شرکتی جذب میشود بیشتر کمک های خارجی باید توسط سیاست هایی مبتنی بر به کار انداختن اقتصاد مردمی و روستایی به کار گرفته شود.
بخش کشاورزی مسئول هشتاد درصد از درآمد اقتصادی افغانستان میباشد بنابراین جامعه ی بین الملل باید تلاش های خود را برای سرمایه گذاری در بخش کشاورزی و ساختن زیر ساخت های اساسی به کار گیرند تا به کشاورزان افغان این اجازه را بدهند تا کالاهای خود را به صورت بی خطر و امن روانه بازار کنند چنین اقداماتی منجر به ایجاد شغل کاهش وابستگی به تجارت مواد مخدر رونق تجارت و پیش بردن رشد اقتصادی پایدار میشود.
4- برای پرداختن به امنیت مناطق مجاور افغانستان و پاکستان باید تشویق شوند تا استانداردهای یکسانی را برای ایجاد توافقات و گروههای شبه نظامی که در مناطق مربوط به هر کشور مشغول به عملیات هستند به کار گیرند پیروزی و ایجاد صلح با وجود واگذاری کنترل مناطق به دست شبه نظامیان باعث بروز مشکل برای منطقه میشود. این چنین توافقاتی باعث ایجاد انگیزه ای برای شبه نظامیان مناطق دیگر میشود و منبعی برای بروز مشکلات گسترده ای میشود.
این توافقات باعث دادن زمان بیشتر به شبه نظامیان برای شکل گیری مجدد و انتقال فعالیت های خود به دیگر مناطق میشود. توافقات قبلی پاکستان با طالبان باعث دادن فرصت بیشتر به آنها برای افزایش حملات در مرز افغانستان و قدرت گرفتن بیشتر می شود.افغانستان و پاکستان به همراه جامعه بین الملل باید به صورت هماهنگ با هم کار کنند تا از اقدامات محلی برای پیش برد صلح و جلوگیری از بروز مشکلات در آینده حمایت کنند.
ثبات دراز مدت در افغانستان و ریشه کنی دائمی تروریسم بستگی به خود افغانستان دارد این امر دست یافتنی است، در صورتی که افغانستان و جامعه ی بین الملل بر یک دیدگاه مشترک در افغانستان توافق کنند و آن ایجاد افغانستانی با یک دولت مقتدر، رشد اقتصادی دائم و ایجاد امنیت پایدار توسط خود میباشد و با همکاری یکدیگر برای حصول آن تلاش کنند.

بازیگران عرصه جهانی حاضر در افغانستان موفق به برقراری صلح و ثبات نخواهد شد، اگر تمرکز خود را برای ایجاد پیشرفت های موقت مبذول دارند و تلاشی برای سامان بخشیدن به ساختارهای تکه تکه اجتماعی و سیاسی و امنیتی نکنند.
تلاش مثبت برای ایجاد دموکراسی قابل اجرا و عدم تمرکز بدون امید بر روی واقع گرایی های جدید استراتژی جدیدی است که به ما کمک میکند تا در افغانستان پیروز شویم
علی احمد جلالی وزیر داخله سابق افغانستان
منبع: واشینگتن تایمز
http://afghanpaper.com /