چرا توليد و قاچاق مواد مخدر در افغانستان رو به افزايش است؟!

رها نیک آئین

بي هيچ ترديدي مي توان گفت کشت، تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان یکی از عوامل اصلی تداوم و گسترش جنگ، خشونت و فساد در افغانستان به شمار می رود. گروه های مخالف دولت و طالبان از قاچاق مواد مخدر در آمد های کلانی را نصیب می گردند و این در آمد ها باعث می شود این گروه های مخالف صلح و ثبات در کشور عده ی را اجیر کرده و از آنان در نا امن سازی و خشونت آفرینی های تازه در نقاط مختلف کشور استفاده نمایند. از این رو کاهش تولید این مواد می تواند امید واری های زیادی را در راستای تقویت ثبات و امنیت در کشور ایجاد نماید. بدون شک برای مبارزه با این مواد سمی و افیونی در کشور اول باید جلوی کشت و تولید این مواد خانمان بر انداز را گرفت و بعد با کاهش تولید آن می توان به کاهش قاچاق و در آمد زایی های کاذب آن نیز امید وار بود. اما مبارزه با کشت و تولید این مواد باید بگونه ی سازمان دهی گردد که کشاورزانی که اقدام به کشت این مواد می نماید خود متوجه شوند که تولید این مواد سودی بحال خود آنان و یا شهروندان کشور ندارد. این مهم وقتی می تواند تحقق یابد که مسیر ترانزیت و قاچاق این مواد به خارج از افغانستان کاملا سد گردد واگر نیرو های امنیتی کشور بتواند جلوی قاچاق این مواد را به خارج از افغانستان بگیرد خود بخود قیمت ها و در آمد های که از ناحیه ی این مواد نصیب عده ی میگردد نیز کاملا کاهش خواهد یافت. بدون تردید با کاهش قیمت ها دیگر هیچ کشاورزی به سراغ سرمایه گذاری روی این مواد نخواهد رفت. نکته ی دیگر این است که کشت جایگزین نیز باید کاملا جدی گرفته شود مسلما دهقانانی که نخواهند تریاک بکارند بدنبال کشت جایگزین بهتر اند از این رو باید دولت افغانستان بگونه ی برنامه ریزی داشته باشد که کشت جایگزین مناسبی را برای کشاورزان افغان معرفی نماید. به نظر می رسد کشت زعفران می تواند به عنوان یکی از بهترین گزینه های ممکن مورد توجه کشاورزان و مسئولین محترم کشور باشد. وزیر مبارزه علیه مواد مخدرافغانستان مي گويد در حدود 123 هزار هکتار زمین در کل افغانستان کوکنار کشت شده است که 99 درصد آن در ولایات هلمند، قندهار، فراه، ارزگان و بادغیس و یک درصد آن در ولایات دیگر کشت شده است.
اما آقاي مقبل نيز بر اين باور است كه قاچاق مواد مخدر ریشه در خارج از کشور دارد، مبارزه علیه آن تنها مسولیت افغانستان نیست، و باید جامعه بین المللی و دولت افغانستان مشترکاً کار کنند تا مواد مخدر از افغانستان ریشه کن شود.او مي گويد :«امروز تنها شاید ما كشت كننده باشیم اما قاچاق كننده اش بیرون از سرحدات افغانستان كی است؟ باید در بخش قاچاق مواد مخدر جامعه بین المللی فعال شود كه متاسفانه فعال نیست، امروز اگر ما كشت كننده هستیم مواد كیمیاوی از بیرون از افغانستان میاید از كجا میاید.» اما سخنان او حاوي نكات مهم و تكان دهنده ديگر هم بود او گفت تعداد معتادین مواد مخدر در کشور رو به افزایش است. وزیر مبارزه علیه مواد مخدر افغانستان در کنفرانس ولایتی کمپاین آگاهی عامه قبل از کشت کوکنار در حاليكه یک کلینک 40 بستری جهت تداوی معتادین را افتتاح مي نمود از پرداخت مشوق هاي مالي از جانب دولت به دهاقين در ولايات نيز خبر داده گفت : در صورت نتایج سروی کشت کوکنار از ولایت هرات صفر نشان دهد، مبلغ یک میلیون دالر به این ولایت کمک خواهد شد. وی اظهار داشت در آینده نزدیک برای دهقانانی که در کوپراتیف های زراعتی شامل اند، 30 عراده تراکتور توزیع می گردد. آقای مقبل اضافه کرد، برای جلوگیری از روی آوردن دو باره دهقانان به کشت مواد مخدر، یک سلسله برنامه های به همکاری وزارت زراعت و انکشاف دهات روی دست دارند که مستقیماً به زنده گی دهقانان کمک خواهد کرد. وی گفت، در سال های قبل 8 ولایت افغانستان عاری از کشت کوکنار بود و بعد از سروی جدیدی که از سوی این وزارت صورت گرفته در آیند نزدیک 23 ولایت افعانستان از وجود کشت کوکنار صفر اعلام خواهد شد. باتوجه به آنچه گفته آمد مي توان گفت در روند روبه رشد توليد و قاچاق مواد مخدر در افغانستان اين تنها افغانستان نيست كه همه تقصير ها را برخي ها به گردن مقامات افغاني مي اندازد از جمله در اجلاس سران سه كشور فارسي زبان نيز بارها اين مطلب تكرارشد بلكه همانگونه كه وزير مبارزه با مواد مخدر افغانستان به درستي اشاره كرده است ريشه ها در بيرون از مرز هاي افغانستان و در كشور هاي همسايه و دور تر است. تازماينكه تقاضا در بازار منطقه و جهان باشد عرضه نيز خود بخود خواهد بود واين عرضه و تقاضا خود بازار مواد مخدر را تنظيم مي كند. اما زمانيكه عرضه از بين برود و دولت هاي منطقه و جهان در مسدود سازي مسير ها و از بين بردن امكان قاچاق اين مواد همت نمايد خود بخود كاهش توليد و صفر شدن آن را در افغانستان شاهد خواهيم بود. در غير اين صورت تا زمانيكه اين مواد براحتي از مرزهاي شمالي ، جنوبي و غربي كشور وارد بازارهاي منطقه جهان مي شود چگونه دولت افغانستان مي توان مانع آن گردد.
جالب اين است كه دهقانان افغان نيز حاضر اند كشت كوكنار را كنار بگذارند اما آنان استدلال هاي خود را نيز دارند. شماری از دهقانان ولایت هرات می گویند، در صورتی که دولت برای آنها کمک نه کند آنان دو باره به کشت کوکنار روی خواهند آورد. یک تن از دهقانان به راديو آزادي گفت:«تقاضای من از دولت همین است اگر نرخ گندم را بلند نبرند دهاقین همه به كشت کوکنار را دو باره شروع می كنند.»«دولت به ما می گوید، كوكنار كشت نه كنیم بلاخره ما دیگر چیزی نه دارم از ما گندم است گندم را هم كه می كاریم او هم رسیده به من 30 افغانی، هرچه دهقان داریم همه زمین های خود را رها كردند.» این دهقانان می افزایند، دولت بار ها وعده کمک به آنها داده است اما این وعده های شان هیچ گاه عملی نه شده است. در یک جمع بندی کلی می توان چنین نتیجه گیری نمود که کشور عاری از کوکنار آرزوی همه ی شهروندان افغانستان است از این رو هرگونه برنامه ی در راستای مبارزه با مواد مخدر در کشور از حمایت همه جانبه ملی برخوردار است. دولت مردان کشور باید هم در کاهش میزان کشت این مواد ابتدا باید توجه نماید و سپس تلاش نماید مسیر های ترانزیت و قاچاق این مواد را تاحد امکان سد نماید. مسلما افزایش هزینه ها نیز باید مورد توجه دولت مردان کشور و سایر نهاد های کمک کننده به افغانستان باید قرار داشته باشد. و از همه مهمتر اين كه همسايگان افغانستان و جامعه جهاني نيز بايد بجاي آنكه همواره تقصير ها را به گردن افغانها بگذارند خود نيز صادقانه وارد كارزار مبارزه با اين مواد شوند. .
منبع : http://www.dailyafghanistan.com/newspages/opinion2.html#03