طالبان و ابهام در چشم انداز خروج نظامی از افغانستان

محمد اسحاق فیاض

کنفرانس بین المللی کابل در واقع برای تعیین کمک های جامعه جهانی برای افغانستان در چند سال آینده بود، اما در کنار این هدف چشم انداز حضور نیروهای خارجی در افغانستان نیز به صورت نسبی تعیین گردید، زیرا در چشم انداز آینده افغانستان چنین برآورد گردیده است که از سال 2011 کاهش نیروهای خارجی از افغانستان آغازشده و تاسال 2014 نیروهای امنیتی افغانستان تمامی مسئولیت های نبرد و مقابله با افراطی گری را به دوش بگیرد. براساس این چشم انداز به همان اندازه که نیروهای امنیتی افغانستان توانایی پیدا می کنند، زمینه خروج نیروهای خارجی از افغانستان آماده تر می گردد.
امریکا و بریتانیا دوکشوری هستند که بیشترین حضور نظامی را در افغانستان دارند، این دوکشور در کنفرانس کابل، تاریخی را برای خروج نیروهایشان از افغانستان تعیین کرده اند،
باراک اوباما، رییس جمهور ایالات متحده آمریکا و دیویدکامرون ، صدراعظم بریتانیا در یک نشست خبری مشترک در واشنگتن گفتند که کنفرانس کابل، دستاورد های بزرگی را در قبال داشت. اوباما در این راستا گفت اینها همه دستاوردهای مهمی هستند و به شرایطی که افغان ها به آن نیاز دارند کمک می کند تا مسؤلیت کشور شان را خود به عهده بگیرند. در حقیقت، در سالی که پیش رو است، افغان ها گرفتن رهبری امنیتی را آغاز می کنند و جولای سال آینده، ما قسمتی از قوای خود را از افغانستان، خارج می کنیم. البته او در دسمبر سال گذشته نیز سال 2011 را بعنوان زمان آغاز عقب نشیني نيروهاي آمريكا از افغانستان اعلام كرده بود.
همچنین دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا نیز گفته است که روند خروج سربازان بریتانیایی از افغانستان، می تواند از سال 2011 آغاز شود.وی گفته است که در نظر دارد از برنامه آمریکا در زمینه خروج نیروهای نظامی خود از افغانستان پیروی کند اما افزود که اجرای این نظر به شرایط افغانستان بستگی خواهد داشت.
هرچند این چشم انداز، تصویری زیبا از آینده کشوراست که طی چهار سال آینده باید تحقق پیداکند، اما بسیاری از کارشناسان نظامی چنین چشم اندازی را رویایی می دانند و طرح خروج نیروهای خارجی را از افغانستان به منزله بازگشت دوباره خشونت و نفاق داخلی در کشور می دانند.
یکی از این منتقدان هیرف مورین وزیر دفاع فرانسه است. او در مصاحبه با روزنامه لا کروکس می گوید، سخن گفتن در مورد خروج نیروهای خارجی از افغانستان، نتایج منفی خواهد داشت. تا زمانی که امنیت در افغانستان به صورت موثرآن تامین نشود، آنها باید به ماموریت خود ادامه بدهند، اما به گفته او، بعضی مراحل باید در نظر گرفته شود تا برای مردم این ذهنیت پیدا نشود که تلاش های غرب بی فایده است.
برخی دیگر از تحلیلگران می گویند تعیین چنین جدول زمانی مشخصی در این زمینه آنهم در شرایطی که وضعیت امنیتی افغانستان بهبود نیافته، می تواند به تقویت موضع و روحیه طالبان مسلح دولت منجر شود.
باتوجه به این پسمنظر است که امریکا تلاش هایی جدیدی را آغاز کرده است تا در سایه این تلاش بتواند فشارهای بیشتری را بالای پاکستان وارد نماید تا از حمایت برخی از گروههای افراطی طرف دار پاکستان، دست بردارند. یکی از مهمترین گروهها مسلحی که با پاکستان و هم گروه القاعده رابطه نیک دارد گروه حقانی است. امروز های فشارهای زیادی بالای این گروه و نیز پاکستان وارد می شود تا این گروه را تضعیف نماید.
یکی از این اقدامات شامل کردن اسامی رهبران و فرماندهان این گروه در لیست سیاه شورای امنیت است. امریکا تلاش دارد تا اسامی اعضای اصلی گروه حقانی در لیست سیاه افزوده شود. هم امریکا فشار های تازه ای را برپاکستان وارد می کند تا دست از حمایت این گروه بردارند. سناتور کارل لوین، رییس کمیته خدمات نظامی مجلس سنای امریکا که در کابل سفر کرده در مصاحبه ای گفت: مسؤلیت حکومت پاکستان است که علیه گروه حقانی مبارزه جدی نماید. من فکر می کنم که پاکستان در داخل قلمرو آن کشور برای مبارزه با تروریستان دست به یک سلسله اقداماتی زده است، به خصوص که در داخل پاکستان بالای بعضی از اهداف و مواضع مخالفان حملات را انجام می دهد ولی آنچه باید انجام یابد آن است که پاکستان بالای مواضع گروه حقانی در وزیرستان شمالی اقداماتی اساسی را انجام نداده است، همچنان در کویته بر ضد طالبان اقدامات صادقانه انجام نداده است.
هم چنین مایک مولن، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا که بلند پایه ترین مقام نظامی این کشور است، از هند وارد پاکستان شده است.او به خطری که از جانب شبکه حقانی که قرارگاهش در وزیرستان شمالی است، اشاره نموده و از پاکستان خواسته است تا برای ضربه زدن به این گروه با امریکا همکاری کند.
و نیزریچاردهالبروک نماینده ویژه امریکا در افغانستان و پاکستان که در هند بسر می برد گفته است که شبکه‌ حقانی که اعضای آن در پناهگاه‌های امن در پاکستان بسر می‌برند و حملاتی را از همین کشور علیه امریکا و ناتو سازماندهی می‌کنند، یک تهدید واقعی است. شبکه حقانی که فرقه ای از طالبان تلقی می شود، در گذشته، سفارت هند در کابل را مورد هدف قرار داد و راکت بالای جرگه مشورتی صلح فیر کرد. علاوه بر آن، به گفته هالبروک وی اطلاع دارد که هفته گذشته این گروه قصد داشت کنفرانس کابل را در که در آن تعداد از رهبران خارجی شرکت داشت، مورد هدف قرار دهد. مقامات امریکایی بر این باورند که بی میلی اسلام آباد در رابطه با تعقیب شبکه حقانی در وزیرستان شمالی، مانع تلاش های جنگ در افغانستان می گردد.
تحلیل گران براین باور است که پاکستان از شبکه حقانی استفاده می کند تا از این طریق با رییس جمهور کرزی وارد معامله شود. در واقع هدف پاکستان از این حرکت نفوذ کردن در افغانستان است تا دست رقیب خود یعنی هند را در این کشور کوتاه بسازد.
درکنار این فشار ها جنرال جوزف بلاتز، سخنگوی آیساف نیز برای نخستین بار گفته است که معلومات استخباراتی آنان نشان می دهد که ملا عمر، رهبر طالبان در پاکستان پنهان شده است. او گفت زمانیکه در مورد ملا عمر سخن می گوییم، پس باید بگوییم پاکستان درباره این شخص معلومات دارد و می فهمد که این شخص چه می کند. من سخنگوی آیساف هستم و باید بگویم در مورد این شخص تمام معلومات را به پاکستان ارسال کرده ایم و اینکه دستگیر نمی شود، بهتر را از سخنگوی حکومت پاکستان بپرسید.
به هرحال به نظر می رسد که ناتو و دیگر کشورهایی که در افغانستان حضور نظامی دارند در مدت زمان باقی ماندئه سعی خواهند کرد منابع خارجی را که از طالبان حمایت می کند تحت فشار قرار دهند و یکی از گروههایی که کمترین ضربه خورده و بیشترین حملات ترویستی را انجام داده گروه حقانی است که در جنوب شرق افغانستان فعالیت دارد و گفته میشود که این گروه هنوز هم روابط خورد را با سرویس های اطلاعاتی پاکستان قطع نکرده است و اکنون برای ضربه زدن به این گروه ناتو تلاش دارد در سایه فشارهایی که به پاکستان می آورد، منابعی که  از خارج به این گروه کمک می کند، قطع کرده و این گروه افراطی را تضعیف نمایند.
آنچه در این میان چشم انداز خروج نیروهای ناتو را از افغانستان زیر سئوال برده اقتدار و قدرت فعلی طالبان است و ناتو سعی خواهد کرد در مدت باقی مانده این نیروهای را تضعیف کرده و زمینه خروج نیروهای خود را از افغانستان طی چشم اندازی که ترسیم کرده است، تحقق بخشد. اما این آیا ناتو به این چشم انداز می رسد، خود سئوالی است که اینده آن را روشن خواهد کرد .