کنفرانس کابل، سرآغاز پایان ماموریت بین المللی در افغانستان

بهرام رفیعی

پس از مدت ها بیم، امید و انتظار سرانجام کنفرانس کابل با اعلام حمایت از برنامه های دولت افغانستان در راستای تحویل گرفتن مسئولیت های امنیتی و توسعه کشور به کار خود پایان داد. نمايندگان بيش از هفتاد کشور بشمول وزراي خارجه بيش ازچهل کشور و بان کی مون دبیر کل سازمان ملل، هیلری کلینتن وزیر خارجه امریکا و آندرس فوگ راسموسن دبیر کل ناتو در این کنفرانس اشتراک ورزیدند تا مسیر جدیدی را در توسعه افغانستان، انتقال رهبری مسئولیت های امنیتی و انکشافی از جامعه بین المللی به دولت افغانستان و تعهد میلیاردها دالر برای دست یافتن به این اهداف، بگشایند. در جریان نه سال گذشته تاکنون نه کنفرانس عمده جهانی در مورد افغانستان و به هدف رقم زدن سرنوشت سیاسی این کشور و توسعه امنیت و اقتصاد آن راه اندازی شده است و کنفرانس کابل در این میان عمده ترین گردهمایی بین المللی خوانده شده است. کشورهای شرکت کننده در این نشست در رابطه با انتقال مسئولیت امنیتی به نیروهای مسلح افغانستان، افزایش کمک های جهانی از طریق دولت کابل، تخصیص کمک های مالی برای برنامه های انکشافی این کشور و مصالحه با شورشیان، تعهد خود را به حمایت از دولت افغانستان اعلام کردند.
انتقال مسئولیت های امنیتی:
کنفرانس کابل طرح انتقال مسئولیت امنیتی افغانستان را به نیروهای بومی این کشور تا اواخر سال 2014 مورد حمایت قرار داد. رییس جمهور کرزی در سخنان افتتاحیه خود گفت، نیروهای مسلح افغانستان خواهند توانست تا سال 2014 مسئولیت های امنیتی را خود برعهده گیرند.
در نهمین سال جنگ در افغانستان و در حالی که کشورهای غربی در تدارک برنامه خروج از این کشور هستند، انتقال مسئولیت های امنیتی به دولت افغانستان یکی از بارزترین اجماع نظر کشورهای عضو ائتلاف بین المللی و دولت افغانستان به شمار می رود که در کنفرانس کابل تبلور یافت. اکنون دولت افغانستان در جریان دوره چهارساله آینده با مسئولیت دشواری روبرو خواهد بود تا نیروهای مسلح کشور به توانایی ها و ظرفیت های لازم برای به عهده گرفتن کامل مسئولیت های جنگ، امنیت و تطبیق قانون دست یابند. دولت امریکا در نظر دارد، خروج تدریجی سربازان آن کشور را در سال آینده میلادی آغاز نماید؛ مهلتی که در واقع ضرب الاجلی برای دولت کابل است تا برای به عهده گیری مسئولیت های خطیر جنگ، امنیت و رهبری کشور آماده شود. در این حال، مقامات امریکایی تاکید دارند که این جدول زمانی به معنای خروج آنی نیروهای امریکایی نخواهد بود. در تازه ترین مورد جو بایدن معاون رییس جمهورامریکا بر خروج تدریجی تاکید کرده و گفته است، در ابتدا شاید فقط دو یا سه هزار سرباز از افغانستان خارج شوند. انتقال موفقانه مسئولیت های امنیتی و جنگ، آنطوری که در این طرح ترسیم شده، زمینه خروج نیروهای خارجی را از افغانستان فراهم خواهد ساخت و بر جنگ افغانستان به عنوان یک ماموریت بین المللی نقطه پایان خواهد گذاشت.
تطبیق کمک ها از طریق دولت افغانستان:
یکی از دستاوردهای مهم کنفرانس کابل موافقت کشورهای کمک کننده به هزینه کردن میلیاردها دالر کمک های جهانی از طریق بودجه ملی افغانستان بود. کنفرانس کابل با اجابت درخواست های مکرر دولت افغانستان، حمایت خود را از تطبیق دستکم 50 درصد کمک ها از طریق بودجه دولت افغانستان اعلام کرد. در بیانیه پایانی این کنفرانس گفته شده است که "کشورهای شرکت کننده در این کنفرانس از هزینه شدن دستکم 50 درصد کمک های جامعه جهانی از طریق بودجه دولت افغانستان قویا حمایت کرده اند." در عین حال کشورهای کمک کننده از دولت افغانستان خواستند تا با تطبیق اصلاحات لازم نهادهای مدیریت مالی کشور را تقویت نمایند؛ میزان درآمد ملی را افزایش دهد؛ با فساد بصورت موثر مبارزه نماید و تطبیق بودجه در توسعه کشور را بهبود بخشد. در جریان نه سال گذشته از مجموع چهل میلیارد دالری که به افغانستان کمک شده، فقط 20 درصد این کمک ها از طریق دولت افغانستان صورت گرفته است. دولت افغانستان در جریان سال های گذشته بصورت مکرر خواستار آن شده بود که کمک های بین المللی از طریق نهادهای دولت افغانستان صورت بگیرد. این درخواست ها به دلایل متعدد از جمله فساد گسترده در افغانستان و ناهماهنگی های جامعه بین المللی هیچگاه مورد اجابت قرار نگرفت. هزینه کردن ده ها میلیارد دالر کمک های جهانی از کانال های متعدد باعث به هدر رفتن بخش اعظم این کمک ها شد؛ در این حال کشورهای کمک کننده و دولت افغانستان همواره انگشت ملامت و اتهام را بسوی هم نشانه رفته و همدیگر را در حیف و میل گسترده کمک ها مورد انتقاد قرار داده است. متقاعد شدن کشورهای کمک کننده به تطبیق نیمی از دالرهای جامعه جهانی از طریق بودجه ملی افغانستان، پیروزی بی سابقه ای برای دولت افغانستان به شمار می رود و انتظار می رود دولت افغانستان بتواند با بودجه سازی درست این کمک ها را در راستای توسعه کشور بصورت موثر سازماندهی نماید. تعهد کمک های اقتصادی برای توسعه افغانستان در بخش های اقتصادی و امنیتی و تمویل برنامه های مورد نظر دولت افغانستان از اهداف اصلی این کنفرانس بود. دولت افغانستان قبلا اعلام کرده بود که طرحی با هزینه حدود پانزده میلیارد دالر را در بخش های مختلف توسعه از جمله برنامه های انکشاف زیربناها، تقویت نهادهای امنیتی، توسعه نیروی انسانی و مبارزه با فساد و تقویت حکومت داری بهتر به کنفرانس کابل ارائه می کند. آقای کرزی در کنفرانس کابل گفت، جامعه بین المللی در جریان سه سال آینده کمک های مالی قابل توجهی را برای توسعه افغانستان متعهد شده اند.
کنفرانس های بین المللی برای افغانستان:
اولین کنفرانس بین المللی برای افغانستان در شهر بن آلمان دایر گردید و جدید ترین کنفرانس نیز کنفرانس لندن بود. کنفرانس بن آلمان با اشتراک نمایندگان کشورهای حامی افغانستان، سازمان های بین المللی و نمایندگان جناح های سیاسی افغانستان، هسته نظام جدید افغانستان را تهداب گذاری کرد. بر اساس توافقات این کنفرانس، دولت موقت و به دنبال دولت انتقالی در افغانستان شکل گرفت. تصویب قانون اساسی افغانستان و تشکیل نیروهای مسلح ارتش و پولیس نیز از دستاوردهای کنفرانس بن بود. سایر کنفرانس های جهانی عمدتا حول جذب کمک های جهانی برای افغانستان، هماهنگی های سیاسی میان کشورهای دخیل در افغانستان و همچنان با دولت کابل متمرکز بودند. جدید ترین کنفرانس بین المللی درباره افغانستان، نشست لندن بود. طرح های توسعوی دولت افغانستان، انتقال مسئولیت های امنیتی و رهبری فعالیت های غیر نظامی از جامعه بین المللی به دولت کابل و حمایت از برنامه های سیاسی به رهبری دولت افغانستان از برنامه های اصلی مورد بحث بود. برنامه های توسعوی به رهبری دولت افغانستان که در این کنفرانس مورد بررسی قرار گرفت، عمدتا بر بخش های توسعه اقتصادی، بهبود امنیت، بهبود زیرساخت ها، حکومت داری بهتر و گسترش نیروی انسانی متمرکز بود. کنفرانس کابل در واقع تداوم کنفرانس لندن بود و طرح انتقال مسئولیت امنیتی به دولت افغانستان و سپردن ابتکار عمل بیشتر در رهبری فعالیت های غیر نظامی به خود این کشور از اهداف اصلی این نشست بین المللی در کابل بود.  
گذشت نه سال و چشم انداز آینده:
در حالی که حدود یکصد و پنجاه هزار سرباز خارجی در افغانستان مستقر شده اند، میزان تلفات نیروهای خارجی بصورت بیسابقه ای افزایش یافته و به تبع آن حمایت از جنگ در کشورهای غربی نیز کاهش یافته است. این وضعیت کشورهای غربی را به تلاش وا داشته تا با تسریع انتقال رهبری مسئولیت های انکشافی و امنیتی به دولت افغانستان در فکر خروج از افغانستان باشند. دولت امریکا سال آینده را آغاز خروج تدریجی نیروهای آن کشور اعلام کرده و بعضی از کشورهای عضو ناتو نیز جدول زمانی خروج از افغانستان را تعیین کرده اند. از مدت ها قبل به این سو دولت افغانستان طرح مصالحه با گروه های شورشی را در دستور کار خود دارد؛ طرحی که تاکنون به کوچکترین نتایجی دست نیافته است. کنفرانس کابل به هدف پایان دادن به جنگ افغانستان، برنامه مذاکرات صلح با شورشیان را که به ابتکار دولت افغانستان به پیش برده می شود، مورد حمایت و تایید قرار داد. افزایش تلاش ها برای ارتقای ظرفیت های دولت افغانستان، اعلام جدول زمانی انتقال مسئولیت های امنیتی، حمایت از مصالحه با شورشیان و... به یک هدف مشخص بر می گردد: پیروزی در ماموریت جهانی در افغانستان. تحقق این هدف را فقط گذر زمان ثابت خواهد کرد.
منبع : http://www.dailyafghanistan.com/newspages/opinion2.html#03