تشکیل نیروی دفاع محلی و نظم عامه در افغانستان

محمد عوض نبی زاده

افغانستان کشوریست که مردم آن طی مدت یک قرن و بخصوص در سه دهه اخیر در اثر مداخلات نظامی خارجیها و جنگهای خونین میان قومی-ایدئولوژیکی و گروهی را با خونبار ترین شکل آن از سر گذشتانده و مردم مبارز و عذاب دیدهء آن با دادن تلفات بیشمار انسانی، اقتصادی، قتل عامها، به سیاه چال انداختن ها، با دهن توپ پراندنها و روغن داغ کردنها، تبعید کردنها و غیره را در زیر سایه ء شوم نظامهای خاندانی و تک قومی تجربه کرده است که نظامهای استبدادی با دامن زدن بر اختلافات قومی، نژادی، مذهبی، لسانی، ایدئو لوژیکی، گروهی و خاندانی میان اقوام مختلف کشور و بخصوص بر اقوام هزارهء افغانستان خشن ترین نوع تبعیض و تعصب قومی و نژادی را تحمیل نمودند .
سرزمین جنگ زده و مردم بلاکشیدهء افغانستان سختترین دوران زندگی را در شرایط کنونی نیز از سر میگذرانند که شاهد دادن قربانیهای فراوان و ریختانده شدن خون بیگناهان در طی مدت تداوم سه دهه جنگ پایان نا پذیر بوده اند. در افغانستان کنونی جدا از اینکه نیروهای مسلح اردوی ملی، پولیس و امنیت ملی برای استقرار امنیت وجود دارند که هر فرمانده محلی در منطقه خودش صدها میل سلاح خفیف و ثقیل در اختیار دارند و سازمانی بنام دایاگ فقط در نام وجود خارجی داشته و تا کنون نتوانسته آنگونه که شایسته است به جمع آوری سلاحهای متفرقه از ولایات کشور بپردازد گرچه دولتهای افغانستان در طول سه دهه، به ایجاد گروه های مسلح متفاوت و گوناگون در مقاطع مختلف و برای مقاومت در برابر تجاوز بیگانگان زیر نام تامین صلح و یا به منظور برقراری امنیت و ثبات در کشور دست زده است که هر کدام آنها عوارضی را برای مردم این سرزمین ببار آورده اند اما هیچکدام به نحولازم در راستای تامین امنیت عمومی و آوردن صلح و ثبات کمکی نبوده است .  این موارد به ویژه درجنگهای میان تنظیمی به بدترین شکل برای درهم کوبیدن جبهات رقیب، خودش را نشانداد و دشمنیهای میان قومی و گروهی را نهادینه ساخت که اثرات آن تا هنوز باقی است .
درین اواخیر آقای کرزی با طرح جنرال پیتریوس قوماندان نظامی امریکا و ناتو در افغانستان بخاطر ایجاد نیروی دفاع محلی در افغانستان نخست مخالفت نمود ولی بعدا در اثر فشار متحدین خارجی افغانستان با این طرح توافق نشان داد چون براساس تفاهم پنهانی اقای کرزی با پاکستانیها میخواستند تا اقوام زیر ستم خلع سلاح باقی مانده که با خروج نیروهای خارجی از افغانستا ن این اقوام بدون مقاومت به قتل عام و نسل کشی قومی طالبان مانند گذشته تن دردهند و گروه مزدور طالبان بدون کدام مقاومت مسلحانه ء مردمی- مناطق مرکزی و شمال کشور را با حمایت نظامیان پاکستانی و گروه های تروریستی خارجی اشغال کرده بتوانند . بناء مسلح سازی مردم محلی زیرنام پولیس نظم عامه جهت مقاومت در برابر گروه طالبان برای مردم مناطق هزاره جات و صفحات شمال کشور بخاطر جلوگیری از تکرار نسل کشی و دفاع ازسروجان، نوامیس و مال و حفاظت از سرزمین پدری شان برای طرد تجاوز طالبان وابسته به پاکستان نیاز و ضرورت خیلیها حیاتی و مهم  برای اقوام محروم این کشور درین شرایط   پنداشته میشود ولی متاسفانه ترس براین نیز وجود دارد که تعداد دیگری از طالبان و پاکستانیها تحت پوشش این طرح جدید ازطرف لابیهای پاکستان و طالبان با حمایت برخی از افراد با نفوذ نظام فعلی مسلح ساخته شوند و بدینگونه  اوضاع امنیتی را درمناطق با امن مرکزی و شمال افغانستان  بی ثبات و نا امن خواهند ساخت .
 آقای کرزی خطر ناکتراز نظامهای گذشته در سازش پنهانی با مقامات پاکستانی به تشکیل حکومت تک قومی و انحصارگر با شرکت گروه مزدور طالبان درحکومت کابل مصروف است.امکان دارد که بازی سیاسی تباه کارانهء میان آقای کرزی و پاکستانی ها در باره سرنوشت خونین مردم کشور در جریان باشد که بخشی از مردم افغانستان را مسلح و بخش دیگری را خلع سلاح نمایند تا بدین وسیله زمینه سرکوب اقوام تحت ستم  افغانستان ذریعه طالبان آسان تر عملی گردد . طوریکه  بیش از صد سال گذشته نیزاین سیاستهای ناکام وسیلهء سرکوب کننده ء نظامهای تک قومی بر ضد اقوام دیگر بوده است.توزیع  اسلحه در بین افراد غیرمسؤل تحت نام نیروهای اربکی در مرزهای جنوبی افغانستان از طرف آنعده از سران قبایل درچند سال گذشته به آقای کرزی پیشنهاد شده است، که نزدیکی وهماهنگی زیادی با طالبان دارند آنها میخواهند با مسلح نمودن ملیشه های قومی پایه وقدرت خود رامستحکم ساخته وباردیگرافغانستان را دراسارت همان نظام تک قومی در آورند.ت

شكيل نيروهاي مسلح مردمي که پليس ويژه حفاظت ازمردم ناميده خواهدشد، بعنوان ابزاری براي توانمند ساختن بيشترنيروهاي اردووتامين امنيت به وسيله مردم محل درمناطق خارج ازكنترل دولت مركزي است.معقول تراین است تا امريكا زمینه انتخاب مسئول مورد تأئید مردم رادرولایات مساعد سازد تا مردم بخاطر دفاع ازانتخاب خود شان با نیروهای امنیتی کمک کنند،این برنامه درچارچوب نیروهای محافظت عامه راه اندازی شده وبراساس آن،درمناطقیکه نفوذ پولیس درآن جا ضعیف است ازمردم محلی برای تأمین امنیت استفاده می‌شود نیروی پولیس محلی درچوکات وزارت امورداخله تشکیل وفعالیت خود راتحت نظارت مستقیم این وزارت انجام میدهد وکلیه دسته های مسلح بیرون ازتشکیلات وزارت داخله به شکل تدریجي منحل و درصورت لزوم درچارچوب پولیس محلی مجدداٌ درمناطقی که لازم دیده شود، مدغم خواهند گردید .چنانچه .
در گذشته حکومت افغانستان به نحوي روند مسلح سازي مردم محل را دربرخي ولايتها، عملي کرده است و برای تحرک مردمي عليه طالبان که از مردم دربرابرطالبان دفاع کند.و به وسیله ء اقدام هاي گوناگون، مانند کسب حمايت مردم از نيروهاي امنيتي وسهيم ساختن مردم محل در بخشهاي امنيتي عملی شود.درشرايطي که نيروهاي امنيتي کشور توانايي تامين امنيت مناطق محلي و قریه جات دوردست را ندارند و نميتوانند درجنگ پيچيده اي که درقریه جات جريان دارد برزمند،.این ساختار، نيروهاي محلي جدید درحقیقت نيروي استراتژيک نيستند و بايد تحت کنترول نيروهاي امنيتي دولت باشند.وقتي به دليل ناکارآيي نهادهاي دولتي، مردم خود را در ميان دو انتخاب- دولت و طالبان- مي بينند، چون تضميني براي امنيت شان وجود ندارد، نميتوانند عليه طالبان اقدام به مقاومت کنند . 

با توجه به اين که طالبان اشخاص تعريف شده  نيستند و بسياري وقتها در لباس مردم محل به فعاليت هاي شان ادامه مي دهند، اين ترس نيز وجود دارد که طالبان از اين طرح مسلح سازی نیرو ی محلی استفاده سوء کنند.اکنون با حضوروحمايت ناتو وجامعه جهاني باید اقوام تحت ستم کشورطرح بسيج ملي را بنیاد گذاشته وازاكثريت قاطع مردم افغانستان بخاطر به انزوا كشانيدن مجدد طالبان کمک مطالبه نمایند.گرچه مردم برخی ازساحات کشوراسلحه خود شان را ازسابق دراختیار دارند که در قالب تشکیلات جدید دفاع محلی درواقع همان اسلحه مديريت شودو شعاع عملياتي و فضاي فعاليت آنها مشخص گردد چون هنوز دربسياري از نقاط ناامن مردم سلاحهاي شخصي دارند.اما بعد از شکست طالبان، دراکثر ازمناطق امن افغانستان، اسلحه ازمردم  این محلات جمع آوري گرديده است .
سخنگوی ملکی ناتودرکابل برایجاد پولیس نظم عامه تأکید کردند که استفاده از این راهبرد میتواند به شمار نیروهای امنیتی دولتی بیفزاید و ازسوی دیگر پیام روانی مثبتی در راستای مبارزه با مخالفان مسلح دولت باشد.جنرال جوزف بلاتز سخنگوی نظامی نیروهای آیساف نیز میگوید،که نيروهاي دفاع محلي در محلاتي که ناامن هستند، تشکيل ميشوند وبراساس این برنامه در اماکنی که نیروهای افغان و بین المللی حضور ندارند، باشندگان آن مناطق میتوانند شامل این برنامه شده و ازمحلات خود حفاظت کنند که  این نیرویک.راه حلی موقتی در نبود یا کمبود نیروهای پلیس و اردو میباشد.دیوید پتریوس، فرمانده جدید   نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان درزمان مسوولیت اش درعراق، طرح مسلح سازی مردم محلی برای دفاع ازمناطق شان دربرابر شورشیان عراقیراعملی ساخته بود که باعث کاهش ناامنی در این کشورشد .
وی بسيج مردمي را ازعراق تجربه كرده است.تجربه اي که باعث شهرت اووموفقيت نيروهاي امريکايي درعراقرا تضمين نمود.جنرال دیوید پتریوس درین روزهای نزدیک ازطرح جدید ش مبنی بر ایجاد شوراهای بیداری درافغانستان خبرداد که.براساس اینطرح نیروهای غربی مستقر درافغانستان به مردم محلی  افغانی کمک میکنند تا با سلاح دست داشته شان به جنگ با گروه طالبان بپردازند .مقامات نظامی نیروهای ویژۀ آمریکایی ازهم اکنون سازماندهی گروه های دفاع ازخود درمحلات   افغانستان را آغاز کرده اند که هدف از ایجاد این گروه ها ایجاد نیروهای شبه نظامی نیست که احتمالاً از کنترل خارج شوند، زیرا ازسوی حکومت مرکزی افغانستان آموزش دیده و مسلح شده و دستمزد دریافت میکنند.وظیفۀ اصلی گروه های مسلح مردمی افغانستان  یاری رساندن به نیروهای پلیس ملی در مبارزه با شورشیان اسلامگرو برای تامین ثبات و آوردن نظم درافغانستان ومشارکت مردم محلی و حمایت آنها خیلی مهم است که چگونه میتوان مشارکت مردم و حمایت آنها را به گونه ای تنظیم کرد، تا  به تشویشهای ناامنی مردم افغانستان پاسخ مثبت داده شود .
صاحب نظران نظامی دولت امریکا راواداربه ایجاد شبه نظامیان محلی درافغانستان کرد که یکی ازراههای مقابله با بحران اقتصادی وکاهش مصارف نظامی امریکادرافغانستان در نظر گرفته اندایجاد نیروی محلی؛ گریز آمریکا از هزینه های سرسام آور جنگ است.ولی ایجاد شبه نظامیان محلی را مساوی با مأیوس شدن از نیروهای امنیتی یک کشور دانست که این گونه طرحها مقطعی وواکنشهایی دربرابر افزایش تلفات این نیروها درافغانستان میباشدوقراراست مقامهای بلند پایه ءهشتاد کشورجهان وازجمله بانکی مون دبیرکل سازمان ملل متحد وهیلاری کلینتون وزیرخارجه آمریکا درکنفرانس کابل که به میزبانی دولت افغانستان وسازمان ملل متحد درروزهای 29 و 30 سرطان، شرکت کنند .
کنفرانس کابل درواقع  ادامه کنفرانس لندن است، که بیشتربرمسایل اقتصادی ومسایل مربوط به توسعه درافغانستان متمرکز   خواهد بود وطرح مسلح سازی مردم محلی برای مقابله با طالبان، محورگفتگوهای ممالک شرکت کننده ودولت افغانستان درکنفرانس کابل میباشد،ریچاردهالبروک ؛ نماینده ویژه آمریکا درافغانستان وپاکستان اعلام کردکه در کنفرانس کابل به برنامه بازگشت مخالفین دولت به زندگی عادی توجه صورت خواهد گرفت.ومبلغ 180میلیون دالر برای بازگشت مخالفین مسلح به زندگی عادی شان اختصاص یافته است که رییس جمهورکرزی این برنامه را تصویب کرده و قراراست پولهای آن وارد افغانستان شود.هالبروک تأکید کرد آنانی که ازخشونت دست میکشند و پیوندشان رابا شبکه القاعده قطع میکنند با پذیرفتن قانون اساسی افغانستان در نظام افغانستان جایگاه خواهند داشت .