گرمی روابط میان کرزی و امریکا، تعاملی برای فریب جهانیان

مصدق پارسا

آيا استقبال گرم مقام هاي امريكايي از كرزي واقعاً بيان‌گر تغيير ديدگاه آن ها در باره‌ي حكومت افغانستان است؟ اين پرسش زماني مطرح مي‌شود، كه مقام هاي امريكايي يكي پس از ديگري از سفر رييس جمهور كرزي به آن كشور استقبال كردند و مراسم تشريفاتي براي حضور وي در كاخ سفيد نيز اين‌بار متفاوت تر از سفر هاي پيشين وي برگزار شد. رييس جمهور اوباما نيز پس از ديدار اخيرش كه روز گذشته با حامد كرزي انجام داد، با حضور در يك نشست خبري مشترك با همتاي افغانش گفت كه افغان‌ها شاهد پيشرفت هايي بوده اند ولي هنوز نيز چالش هايي در برابر آن‌ها وجود دارند. اوباما با تأكيد بر گسترش روابط خوب دو كشور بر بنياد احترام متقابل افزود كه شكست القاعده و حاميان بنيادگراي اين گروه از راهبرد هاي مشترك حكومت هاي كابل و واشنگتن است. اين سخنان باراك اوباما در برابر رسانه‌ها نشان‌ از ديد مثبت وي به حكومت افغانستان دارد، اما اين پرسش كماكان مطرح است كه اين تغيير در سياست هاي واقعي امريكا در قبال كرزي رخ داده است، و يا تنها در سياست ظاهري آن‌ها؟ براي پاسخ به اين پرسش بايد در نخست به عوامل تيره‌گي روابط ميان اداره‌ي اوباما و كرزي اشاره نمود و اين نكته را به بررسي گرفت كه اين مشكلات اختلاف برانگيز در حكومت كرزي تا چه حد حل شده اند. شش‌ماه فرصت! پس از آن‌كه كرزي بر بنياد يك انتخابات جنجالي و پر تقلب بدون آن‌كه راي لازم را براي پيروزي در انتخابات به دست آورد، بر كرسي تكيه زد و بحران مشروعيت حكومت وي با پرسش هاي كلاني روبرو شد. اداره‌ي اوباما كه در مسايل افغانستان نقش تا حدي تعيين كننده داشت، براي كاهش اين جنجال ها ناچار از پيروزي كرزي حمايت كرد، اما باراك اوباما براي حامد كرزي شش ماه فرصت داد تا بتواند در كاهش فساد، جلوگيري از قاچاق مواد مخدر، حاكميت قانون و حكومت‌داري خوب گام هاي عملي بردارد، اما ناكامي اين برنامه‌ها به حدي روشن بود كه حتا گفته‌شد يادآوري دوباره‌ي اين مهلت از اهداف سفر اخير اوباما به كابل بوده است. در حالي كه فقط 8 روز ديگر به پايان مهلت شش ماهه‌ي رييس جمهور اوباما باقي مانده است، وضعيت كنوني افغانستان به گونه‌ي آشكارا نشان مي دهد كه تا امروز كوچك‌ترين نشانه‌يي از موفقيت كرزي در برآورده ساختن اين خواسته ها وجود ندارد، و همه چيز بر سر جا‌ي‌ شان «هم‌چون سنگ، سنگين هستند». مذاكره با شورشيان طرح حكومت كرزي براي مذاكره با شورشيان طالب كه نخستين بار از تربيون كنفرانس لندن اعلام شد، نيز از موارد مورد اختلاف ميان اداره‌ي اوباما و كرزي بود. پيش‌شرط خروج نيروهاي نظامي امريكا از افغانستان كه همواره از سوي مخالفان دولت افغانستان مطرح مي‌شود، چندان به ميل مقامات واشنگتن خوش نمي‌خورد، زيرا نيم‌نگاهي به برنامه هاي راهبردي امريكا در افغانستان و منطقه نشان مي دهد، خروج از برنامه هاي فوري امريكا در افغانستان نخواهد بود و اين پيش‌شرط مخالفان مسلح حكومت افغانستان سبب شده است تا امريكايي ها رضايت چنداني به برنامه‌هاي مذاكره با مخالفان نداشته باشد چنانچه چندي پيش تلاش هاي مكرر هيأت حزب اسلامي كه براي مذاكره با دولت افغانستان به كابل آمده بودند، براي ديدار با نمايندگان امريكا در افغانستان بي نتيجه ماند و آگاهان عقب‌افتادن برنامه‌ي برگزاري جرگه‌ي مشورتي صلح را نيز به نحوي به ناراضي بودن امريكايي‌ها از برگزاري اين نشست رابطه دادند. جدال‌هاي زباني هرچند تيره‌گي روابط ميان كرزي و اوباما از ديرزماني بدين سو و شايد هم از همان انتخابات رسواي 29 اسد آغاز شد، اما سخنان كرزي در كمسيون انتخابات نيز در تيره‌گي بيشتر اين روابط تأثير خاص خودش را داشت. كرزي شايد خيلي به آساني حرف‌هايي را برون راند كه بعد‌ها به محور اصلي تنش ها ميان او و اداره‌ي باراك اوباما مبدل شد، ادعاي دست‌داشتن غربي ها به ويژه امريكا در سازماندهي تقلب هاي انتخابات رياست جمهوري و در همين حال افغانستان را كشوري «اشغال شده» خواندن از سوي كرزي حرف هايي بود كه امريكايي ها هيچ‌گاهي شنيدن آن‌را از زبان حامد كرزي انتظار نداشتند و خيلي زود پس از شنيدن آن نيز به اين حرف ها واكنش هاي «تند و تيز» نشان دادند. برادرِ جنجالي كرزي موضوع احمد ولي كرزي برادر ناتني رييس جمهوري نيز از بحث هاي داغ و جنجالي ميان افغانستان و امريكا بوده است، مقامات امريكايي برادر كرزي را مانع بزرگ فراروي روند پيشرفت خويش در قندهار به عنوان زادگاه مخالفان مي خوانند و از حضور وي در اين ولايت ابراز نگراني جدي مي‌كنند، رسانه‌هاي غربي نيز هر از گاهي وي را متهم را به رابطه‌ با گروه هاي مافيايي مي‌كند. اما در چند وقت اخير موضع غربي‌ها در برابر احمد ولي كرزي تنها در انتقاد خلاصه نمي شود و حالا آن‌ها از حامد كرزي خواسته اند تا برادرش را از قندهار خارج كند، موضوعي كه تا هنوز حامد كرزي هيچ پاسخ روشني به آن ارايه نداشته است. بررسي موارد مورد اختلاف ميان كرزي و اداره‌ي اوباما نشان مي دهد كه هنوز هيچ نشانه‌يي را از حل اين مسايل نمي‌توان سراغ كرد و نگاه ژرف به اين مسايل اين احتمال را افزايش مي‌دهد كه اوباما و اطرافيانش بدون تغيير در موضع واقعي شان، فقط مي‌خواهند روابط را در برابر نگاه‌هاي جهاني خوب جلوه دهند، زيرا تيره‌بودن اين روابط امريكا را نيز با پرسش هاي بزرگي روبرو مي كند و در آن‌صورت امريكايي‌ها مجبور خواهند بود تا پاسخگوي حمايت هاي ديرينه‌ي شان از يك نظام ناكارا باشند، بناً آن‌ها ترجيح مي‌دهند در برابر جهانيان روابط را خيلي خوب نشان دهند، هرچند در پس پرده به عباره‌ي معروف «آش همان است و كاسه همان.»
منبع : http://mandegardaily.af/spip.php?article2864